Dette er litt tungvint viss ein skal setja nye bein på rammemadrassa si og ikkje har assistanse umiddelbart tilgjengeleg, t.d. fordi klokka er halv tolv om kvelden. Men det viser seg at det går an, viss ein er passeleg sterk, å løfta madrassa nokre grader opp slik at ein kan krypa under, og deretter løfta opp madrassen medan ein prøver å krypa rundt under. Litt som ein bilmekanikar under ein bil, bortsett frå at bilmekanikaren gjerne ikkje treng å bera bilen på armar og kne medan han akar seg rundt under bilen, men tvertimot har ein høveleg jekk eller lift til det formålet.

Undermadrasskryping er tungt, men gjerbart. Endå litt meir tungvint når det viser seg at dei nye beina, som til liks med dei gamle er spesiallaga til nett den sengeserien, er ørlitegrann for breie for sporet og må spikkast til. Men det kan gå det også, viss ein har tollekniven tilgjengeleg. Ein har vel tollekniven tilgjengeleg?

Sjølvsagt. Han heng rett innanfor døra, der han til dagleg tenestegjer som brevopnar og som samtaleemne for gjester som lurer på kvifor eg har ein kniv hengande på dørklinka. Han bør kanskje slipast. Han beit ikkje imponerande godt frå seg i treverket.

Figur 1: Ingrediensar.

• 150 gram mørk sjokolade
• 120 gram smør
• 3,0 egg
• 350 gram kveitemjøl
• 300 gram sukker
• Litt chilipulver (etter smak)
• Ei klype grovsalt

(Det vert rett nok ikkje feil å bytta ut 20-30 gram sukker med vaniljesukker. Det går også fint å bruka 50 gram mindre sukker. Sunt vert det uansett ikkje. Det er ikkje så nøye kva slags sjokolade som vert brukt, men ikkje billegaste sort, og ikkje mjølkesjokolade.)

Reiskapar:

• Bakebolle til å blanda turrvarer
• Stor metallbolle til å smelta sjokolade i og til å blanda ihop i
• Kjøkenvekt
• Sjokolade- og smørsmeltefasilitetar, t.d. ein kjele kokande vatn
• Eltereiskap, t.d. miksar, kjøkenmaskin eller sterk arm med sleiv
• Bakeform, gjerne av silikon
• Aluminiumsfolie
• Slikkepott, teskei, kniv, ymse fjask
• Steikeovn som maktar 448 K (175 °C)

Bryt sjokoladen i små bitar, og legg i metallbollen i lag med smøret. Sett oppå vasskjelen. Dette smeltar mykje raskare om du rører, men bland det turre fyrst.

Figur 2: 150 gram sjokolade. Sånn omtrent.

Figur 3: 120 gram smør. Ikkje margarin.

Figur 4: Sjokolade- og smørsmeltar: Metallbolle over varmt vatn.

Ha sukker, mjøl og chilipulver i ei bakebolle. Saltet skal ikkje i. Rør om så det vert jamt fordelt.

Figur 5: Kveitemjøl.

Figur 6: Sukker.

Figur 7: Chili.

Figur 8: Chili.

Figur 9: Turrvarer. Mjøl, sukker, chilipulver.

Litt om chilipulver
Kva som er «litt» chili kjem an på mange ting, t.d. kva slags chili ein brukar, kven som lagar, kven som skal eta, og kor sterk middagen var. Chilipulveret eg brukar er dugeleg sterkt, og ein stad mellom ei halv og ei teskei vert heitt. Dersom du ikkje handlar krydderet ditt på innvandrarforretningar, men t.d. på Kiwi eller Rema, vil du sannsynlegvis få eit mykje svakare pulver, som du då må bruka ein del meir av viss du vil ha like mykje futt som her. («Etter smak» kan sjølvsagt også tyda «ingenting», om ein foretrekker det. Kaka vert ikkje vond.) Men fortvil ikkje, det vert råd å smaka til seinare (men det krev litt meir arbeid og omsut for å få det jamt etterpå).

Har smøret og sjokoladen smelta enno? Rør om til det har smelta heilt. Deretter tek du smeltebollen av gryta, og gjer klar til å blanda turrvarene oppi.

Figur 10: Dette har ikkje smelta enno. Rør litt meir.

Figur 11: Klar til å elta inn det turre.

Figur 12: Smak til krydderet, og etterkrydra om naudsynt. Så kan du ha i egg.

Når du har fått noko som liknar på den halvturre smuldredeigen over er det på tide å smaka om krydderet er passeleg, dersom du hadde i chili. Om du krydrar meir, så prøv å strø krydderet tynt utover før du eltar det inn. Viss ikkje kan du gå rett til neste steg, som er å ha i tre egg. Fortrinnsvis utan skal. Elt alt til ein seig fin deig.

Figur 13: Ha i litt grovsalt.

No har du fått ein fin deig. No kan du ha i ca. ei halv teskei grovsalt, viss du vil gjera kaka litegranne meir spanande. Strø det så jamt og tynt som råd er utover deigen og elt det inn, men ikkje elt lenge. Saltet skal ikkje bli oppløyst.

Figur 14: Overfør frå bolle til form.

Figur 15: Kake i form, klar til å ovnast.

Ha røra i ei høveleg form. Sjølv sver eg til silikonformer, det er nesten uråd å brenna noko fast i dei. Denne kaka set seg med fryd og glede fast i metallformer.

So er det på tide å steika. Det vert lett steinskorpe på denne kaka. Dette kan unngåast ved å dekkja forma med aluminiumsfolie og ta av denne ca. halvvegs i steikinga. Sleng inn i høveleg steikeovn som held 448 K (175 °C). Eg steiker vanlegvis kaka i mellom 40 og 45 minutt, men dette kan variera ein del med ovn og form. Kaka er mjuk når ho kjem ut, men vert ein del hardare når ho vert kald.

Fin saus om kaka skal etast rett frå ovnen: Legg sjokoladeruter oppå kaka og la stå i fem til ti minutt. Kvelv forma over på eit fat. Vonaleg har sjokoladen smelta. Server gjerne med heit kaffi og kald vaniljeis.

Parameterrom som kan utforskast
Det er sjølvsagt mykje som kan triksast med i denne oppskrifta. Du kan til dømes prøva:

• Krydra med ingefær.
• Bruk mintsjokolade til saus.
• Dekorer med høvelege gras, t.d. fersk chili eller mynteblad.
• Steik kaka i muffinsformer. Då tek det berre ca. 20 minutt i ovnen, og du treng ikkje dilla med folie.
• (som nevnt over) bytt gjerne ut ein del sukker med vaniljesukker.

Eg har også lyst til å testa sjokkfrysing av muffinskaker dyppa i smelta sjokolade, men eg har diverre ikkje tørris eller flytande nitrogen i fryseboksen min.

Næringsinnhald:

• Feitt: Dugeleg
• Karbohydratar: I rikt monn
• Protein: Også til stades
• Vitaminar:

Denne kaka har hatt mange namn. Nokre døme: sjokoladekake sidan det er sjokoladekake; keisarkake sidan eg fekk den opphavlege oppskrifta i Longyearbyen av ein tysk medstudent som under eit fylleslag erklærte seg keisar av dobbeltmonarkiet Austerrike-Svalbard; chilikake fordi det er raudt moropulver i; og ikkje minst arteriekake sidan arteriane dine tryglar om nåde kvar gong du tek ein bit.

Ingrediensar.Ingrediensar.

Figur 1: Rar brus.

Det er sikkert skumlare ting i cola.

There’s this thing that might be important in said paper. There’s a kind of electric potential structure that can occur in the solar wind-magnetosphere-ionosphere interaction. It causes electrons to be accellerated along the Earth’s magnetic field lines in a very specific and localized manner. When you fly a satellite through this accellerated region, it looks like a crescendo-diminuendo in the energy-time spectrogram. So what do we call this interesting phenomenon? Pyramid structure, perhaps? No, we call it an “inverted-V” structure.

Inverted V.

I thought we were doing physics here. Shut up, you. What happened to our love of the Greek alphabet? You know the lambda? The λ? What does a capital λ look like, people?

That’s right:

• Verdt å vite: svensk, engelsk
• Herreavdelingen: tysk
• Morgenkåseriet: svensk
• Verden på lørdag: dansk
• Søndagsavisen: engelsk
• Ukeslutt: engelsk

Dørmatta mi

No til dags er det som kjent fotball-VM, der Tyskland har gjort det respektabelt så langt. Kanskje ikkje alle er så glade for det? Då eg tok inn avisa på laurdag var dørmatta snudd opp-ned. Det var enkelt å retta på. Når eg så kom heimatt frå fest sundag morgon var dørmatta vekk. Det var litt vanskelegare å fiksa, men eg fann henne til slutt i eit av bosskura i bakgården. I dag tidleg var det ikkje noko avis. Derimot var dørmatta opp-ned igjen. No har ho søkt asyl inne i kåken til fotball-VM er godt overstått.

Matlab? Me er ikkje venner lenger.

Ein togbillett frå NSB.

Example EISCAT radar profiles.

Just like that. Now, the radar produces a lot of these profiles, for example one per minute. What’s the best way to organize these data? That’s right, in matrices where each column is one profile. And then you just stack them in sequential order. That way it’s easy to make scripts that snip out just the time period you want to poke at.

Below is a graph of the time axis in one version of a dataset I’m analysing. Can you spot the error? X axis profile number, Y axis timestamp of profile.

Please don't do this.